برجام (سياست‌ها دستاوردها و الزامات)

ناشر: پژوهش‌كده مطالعات راهبردي
نويسنده: گروهي از نويسندگان
قطع: وزيري
نوع جلد: شوميز
زبان: فارسي
تعداد صفحات: 544
سال انتشار: 1395
نوبت چاپ: 1
وزن: 875
شابک: 9789649031477
قيمت: 40,000تومان
موجود در فروشگاه: موجود نیست

درباره‌ی کتاب

برنامه جامع اقدام مشترک (برجام) که در 23 تيرماه 1394 بين جمهوري اسلامي ايران و اعضاي دائم شوراي امنيت سازمان ملل متحد به همراه آلمان، موسوم به 1+5، مورد توافق قرار گرفت، پس از تأييد شوراي عالي امنيت ملي، مجلس شوراي اسلامي و نهايتاً مقام معظم رهبري (مد ظله العالي)، در تاريخ 26 دي‏ماه 1394 رسماً به مرحله اجرا درآمد. اين توافق پس از حدود 12 سال مقاومت، صبوري و پرداخت هزينه از سوي ملت ايران و مديريت هوشمندانه و مدبرانه مقام معظم رهبري، حضرت آيت الله خامنه‏ اي و همچنين، بيش از 22 ماه مذاکره فشرده در دولت يازدهم، به دست آمد و متن آن منتشر گرديد. حدود يک هفته پس از آن، در 29 تيرماه نيز شوراي امنيت سازمان ملل متحد با صدور قطعنامه 2231، شش قطعنامه تحريمي پيشين را که بر برنامه هسته‏ اي ايران وضع شده بود، ملغي کرد و به بيش از يک دهه تلاش براي منزوي‏ سازي ديپلماتيک و تحريم از طريق اين قطعنامه‏ ها پايان داد. در عين حال، مهم آن است که اين توافق با حفظ و پاسداشت ارزش‏ها و توان‏مندي‏ هايي به دست آمد که ملت ايران و نظام جمهوري اسلامي با استقامت و پايداري بر مواضع خود، در طول بيش از يک دهه بر آن‏ها پاي فشرده بود و حاضر نبود عزت و کرامت انساني و ملي خود را در برابر معيشت و مواهب دنيوي قرباني کند و مانند بسياري از ديگر ملل در طول تاريخ روابط بين‏ الملل، در برابر قدرت‏هاي بزرگ سر خم کند و تسليم افزون‏خواهي‏ هاي آن‏ها شود. تيم مذاکره‏ کننده هسته ‏اي نيز به درستي و ازهمان ابتدا بر شأن و حيثيت ملي و پرستيژ کشور در طول مذاکرات پافشاري کرده و تأکيد نمودند که حتي در سناريوي برد- برد نيز حاضر نيستند هيچ امتيازي را که متضمن خدشه به اين جايگاه باشد به طرف‏ هاي مقابل بدهند. همين تأکيد و ابرام بود که توانست استقامت و ايستادگي ملي را به اميد اجتماعي براي آينده بهتر و پيشرفت تبديل کند و ديپلماسي هسته‏ اي را به مثابه پلي براي پيوند ميان آن‏ها ارزش ببخشد. بنابراين، روايت منصفانه آن است که مهم‏ترين دستاورد جمهوري اسلامي ايران در موضوع برجام، تثبيت حق برخورداري از انرژي صلح ‏آميز هسته‏ اي در چارچوب داشتن چرخه کامل سوخت هسته‏ اي است. در واقع، پيش از اين به جمهوري اسلامي فشاور مي‏ آوردند که ايران اگرچه مي ‏تواند از انرژي صلح ‏آميز هسته ‏اي استفاده کند، اما حق غني ‏سازي در داخل کشورش را ندارد که اکنون با برجام حق غني‏ سازي ايران تثبيت شده است. آن‏ها براي اين هدف خود، تحريم‏ هايي را به ملت بزرگ ايران تحميل کردند که به اعتراف دوست و دشمن، در طول تاريخ روابط بين‏ الملل بي‏ سابقه بود و تا آن زمان هيچ ملتي در معرض اين آزمون بزرگ قرار نگرفته بود. هرچند از بدو پيروزي انقلاب اسلامي در اقدامي هماهنگ، تحريم‌هايي عليه ايران به‌ ويژه از ناحيه آمريکا وضع شده بود؛ اما تحريم‌هايي که به گفته غربيان براي جلوگيري از توليد سلاح هسته‌اي بود، به قدري گسترده بود و با اتفاق بين‌المللي صورت ‌مي‌گرفت که چين و روسيه را هم به امضاي قطع‌نامه‌هاي تحريمي وادار مي‌کرد. دايره تحريم‌ها در زمينه‌هاي مختلف سياسي، علمي، اقتصادي، خريدوفروش سلاح و مهم‌تر از آن نشانه‌رفتن گلوگاه اقتصادي ايران يعني صادرات نفت را شامل مي‌شد که اگر به توافق نهايي نمي‌رسيديم، به گفته رئيس ‌جمهوري «به ‌يقين صادرات نفت ما به تعطيلي کشيده مي‌شد». هرچند کشورهاي غربي در هر مورد که قطع‌نامه‌هايي را عليه ايران صادر مي‌کردند، مدعي مي‌شدند انگيزه صدور قطع‌نامه‌ها جلوگيري از برنامه اتمي ايران است؛ اما واضح بود که هدف نهايي از تصويب آن‌ها به ‌زانو درآوردن اقتصاد کشور و به تسليم وادار کردن مردم سلحشور و نظام مقاوم جمهوري اسلامي ايران و در رأس آن مقام معظم رهبري بود؛ خوابي که البته هيچ گاه تعبير نشد. بر اين اساس، توافق هسته ‏اي را مي‏توان حاصل کارزاري ديپلماتيک، پيشرفت‏ هاي بازگشت‏ ناپذير هسته‏ ي و پايداري و صبوري نظام و ملت سرافراز ايران و البته، عنايات الهي دانست؛ کارزاري که مطرح‏ترين قدرت‏هاي جهان از جمله پنج عضو دائم شوراي امنيت سازمان ملل متحد در يک طرف ميدان قرار داشتند و ملت و دولت تمدن‏ ساز و تاريخي ايران و نمايندگان آن‏ها در سوي ديگر و در نهايت، طرف‏ هاي مذاکره و به ويژه دشمنان کشور وادار شدند در برابر منطق، عظمت و يکپارچگي ملت و دولت ايران سر تعظيم فرود آورند و حقوق آن را بر اساس معاهدات بين‏ المللي بپذيرند. بر اين اساس، کتاب حاضر، از منظري علمي و بر اساس همکاري جمعي از فرهيختگان و اعضاي هيئت علمي دو مجموعه پژوهشکده مطالعات راهبردي و مرکز بررسي‌هاي استراتژيک رياست جمهوري، به تبيين و شرح سياست‏ها، دستاوردها و الزامات برجام پرداخته است. سويه علمي و نگاه متخصصانه نويسندگان، اين اثر را به مثابه راهنمايي براي سياست‏گذاران و مسئولان